چرا ربات های معامله گر هوشمند؟

دنیای امروز، دنیای هوشمندی است که در آن، خودکارسازی مبتنی بر فناوری دیجیتال، کم‌کم راه خودش را به‌سوی تمامی ابعاد زندگی بشر باز می‌کند. یکی از مهم‌ترین جنبه‌های زندگی بشر، مدیریت امور مالی چه در سطح فردی و چه در سطح سازمانی است که یکی از مهم‌ترین زیرمجموعه‌های آن هم مدیریت ثروت و مدیریت سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. با توجه به حجم عملیات مالی و گردش وجوه در بازارهای مختلف سرمایه‌گذاری برای کشف و بهره‌برداری از فرصت‌های مختلف بازارها، بدیهی است که حوزه‌ی سرمایه‌گذاری یکی از حوزه‌های مهمی باشد که ابزارهای هوشمند دیجیتالْ در آن‌ به‌کار گرفته شده‌اند. این ابزارها شکل‌های گوناگونی دارند که یکی از مهم‌ترین انواع آن‌ها ربات‌های هوشمند و دیجیتال سرمایه‌گذاری هستند.

ربات دیجیتال سرمایه‌گذاری (ربات مشاور/معامله‌گر) یک خدمت الکترونیکی است که مبتنی بر الگوریتم‌های هوشمند و براساس تحلیل داده‌های در لحظه‌ی بازارهای مختلف (به‌ویژه بازارهای: بورس، رمزارز و معامله‌ی ارز یا فارکس)،بدون دخالت انسان، مجموعه پیشنهادهایی (سیگنال‌هایی) را برای ایجاد یا اصلاح سبد سرمایه‌گذاری به مشتریان خود ارائه می‌دهند و حتی انواع پیشرفته‌تر آن‌ها امکان معامله‌گری خودکار را برای کسب سود بدون نیاز به دخالت یا اقدام عامل انسانی دارند.

مبنای اصلی کاری ربات‌های سرمایه‌گذاری، تحلیل داده‌های بازارها براساس الگوریتم‌های مختلف ـ از الگوریتم‌های ساده تا پیچیده‌ی هوش مصنوعی ـ است؛ تحلیلی که باعث تخصیص منابع مالی در زمان درست و به بازار و کلاس دارایی مناسب می‌شود. در عین حال همین الگوریتم‌ها،می‌توانند زمان خروج مناسب از بازار را هم براساس تحلیل تکنیکال یا استراتژی‌های سرمایه‌گذاری تعیین کنند. امروز حتی برخی شرکت‌هایفناوری مالی، روش‌ها و ابزارهایی برای سرمایه‌گذاری آنی و ارائه پیشنهادهای تجاری طراحی و تولید کرده‌اند که مطابق نیازها و تاریخچه سرمایه‌گذار هم سفارشی‌سازی می‌شود.

ربات‌های سرمایه‌گذاری برخلاف سبدگردان‌های موجود در بازارهای سرمایه‌‌گذاری که به‌دلیل خرید خدمات از مشاوران گران‌قیمت فقط در دسترس عده‌ی محدودی از مردم (دو دهک اول جامعه) هستند، قابلیت مقیاس‌پذیری را دارد‌؛ چرا که راه‌حلی بسیار کم‌هزینه برای سبدگردانی است و در نتیجه می‌تواند حتی مدیریت سرمایه‌های افراد با حداقل دارایی را هم برعهده بگیرد.

یکی از مهم‌ترین انواع ربات‌های هوشمند سرمایه‌گذاری، ربات‌های تریدر یا معامله‌گر هستند. ربات‌ تریدر یا معامله‌گر، نرم‌افزاری هوشمند است که براساس تحلیل داده‌های لحظه‌ای بازار و روندهای تغییرات آن می‌تواند براساس مجموعه‌ای از الگوریتم‌های تحلیلی به‌صورت خودکار به خریدوفروشدارایی‌های مختلف در بازارهای مالی آنلاین بپردازد تا سود قابل دسترسی معامله‌گر را حداکثر کند؛ بدون این‌که به دخالت شخص معامله‌گر نیازیباشد.

میزان هوشمندی و کیفیت الگوریتم‌های پشت‌صحنه (بک‌اند) این ربات‌ها در تحلیل و پردازش داده‌های بازار برای اتخاذ تصمیمات خرید و فروش در بازارهای معاملات آنی (Spot) و آتی (Future)، مهم‌ترین عامل موفقیت این ربات‌ها محسوب می‌شوند. این ربات‌ها عموما براساس تحلیل شاخص‌های تکنیکال، برای خرید و فروش دارایی‌ها تصمیم می‌گیرند و در طول زمان، با پردازش هر چه بیش‌تر داده‌ها و اصلاح الگوریتم‌ها براساس یادگیری ماشین یا اصلاح توسط طراحان آن‌ها هوشمندتر می‌شوند و می‌توانند تصمیمات بهتر و سودآورتری بگیرند. البته ربات‌های دیگری هم وجود دارند که براساس تحلیل بنیادی تصمیم‌گیری می‌کنند که طبیعتا دارای هوش مصنوعی و الگوریتم‌های بسیار پیچیده‌تری هستند.

اگر چه برای سال‌ها در بازارهای پرریسک مالی نظیر بازار سهام و فارکس از ربات‌های معامله‌گر بهره‌برداری شده و این ربات‌ها توانسته‌اند در قالب «معاملات الگوریتمی» سودآوری قابل توجهی را هم رقم بزنند؛ با این حال شاید مهم‌ترین کاربرد امروزی این ربات‌ها در حوزه‌ی ارزهای دیجیتال باشد؛ چرا که برخلاف بازارهای ساختاریافته و متمرکز مانند بورس، در بازار ارزهای دیجیتال، معاملات و نوسانات قیمت ارزهای مورد معامله در تمامی ۲۴ ساعت شبانه‌روز اتفاق می‌افتند و معمولا هم این نوسانات، لحظه‌ای و با دامنه‌ی بسیار بالا هستند که ممکن است حتی در یک روز به ۵۰ درصد هم برسد. در واقع همین نوسان بالای بازار ارزهای دیجیتال است که آن را به یکی از سودآورترین بازارهای مالی و سرمایه‌گذاری جهان تبدیل کرده است.

به‌ همین دلیل، ریسک معاملاتی در بازارهای ارز دیجیتال، بیشتراست و نظارت و تصمیم‌گیری هوشمندانه‌تری را می‌طلبد. بنابراین ربات‌هایمعامله‌گر، امکان بهره‌گیری از فرصت‌های معاملاتی بازار را برای تمامی معامله‌گران ـ اعم از حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای فراهم می‌کنند تا بتوانند در تمام طول شبانه‌روز ـ حتی در زمان خواب یا انجام امور شخصی ـ فراهم می‌آورند.

اگر چه به‌صورت سنتی این ربات‌ها روی معاملات آنی (یعنی استفاده از نوسانات قیمت دارایی مالی مانند رمزارز برای خرید و فروش در زمان مناسب) کار می‌کنند؛ اما در عین حال ربات‌های پیشرفته‌تر، امکان دخالت استراتژی‌های معاملاتی (مانند حد سود و ضرر) معامله‌گران حرفه‌ای را هم در فرآیند تصمیم‌گیری ربات برای معامله فراهم کرده‌اند.

مزایای اصلی ربات‌های معامله‌گر برای سرمایه‌گذاران بازارهای مالی عبارتند از:

• تصمیم‌گیری براساس منطق و استراتژی و بدون دخالت احساسات انسانی؛
• نسبت بالای بازدهی به ریسک معاملات سرمایه‌گذاری به‌دلیل اتخاذ تصمیمات درست در زمان درست برای خرید و فروش دارایی‌های مالی؛
• معامله‌گری منظم و خودکار در تمامی ساعات فعالیت بازار (در مورد بورس، ساعات فعالیت تعریف شده و در سایر بازارها از جمله رمزارزها به‌صورت ۲۴ ساعته).

نویسنده :‌ علی نعمتی شهاب